ODDZIAY

KUTNO
historia
zasb
podanie
dojazd
CZYCA
historia
zasb
podanie
dojazd

WYSTAWA

WYSTAWA

AUDIOTEKA

www.polska.pl

OFERTA

oferta dla szk

FOTOKALENDARIUM

ZAPRASZAMY

SPAPP

AKTUALNOCI
STATUT
GALERIA

ZADANIA AP

WEJCIE

DIGITALIZACJA

Pracownia Digitalizacji

INNE ARCHIWA

LISTA ARCHIWW

KALENDARIUM

WEJCIE

STRONY

KSINICA
KOMUNIKACJA
TNP POCK
URZD MIASTA
POCZTWKI POCKIE

ZASB ODDZIAU W KUTNIE

drukuj

Zasb archiwum kutnowskiego na dn. 31.12.2005 r. obejmowa 253 zespow archiwalnych z lat 1795-1998 w liczbie 38254 j.a i metrau wynoszcym 488,89 metrw biecych akt. Zasig terytorialny dziaania archiwum obejmuje granice obecnego powiatu kutnowskiego oraz gmin Kiernozia z terenu powiatu owickiego. Nieco odmiennie wyglda zasig terytorialny posiadanego zasobu, poniewa obejmuje on teren byego powiatu kutnowskiego w granicach sprzed 1975 roku, czyli wraz odczon gmin Chodw (obecnie powiat turecki), oraz cze powiatu czyckiego. W zbiorach kutnowskich znajduj si prawie wycznie aktowe materiay archiwalne urzdw, przedsibiorstw, cechw rzemielniczych, placwek owiatowych i spoecznych od 1795 a do 1998 roku. Zgromadzone archiwalia pozwalaj pozna yciE miasta i caego regionu, wejrze w rne aspekty ycia spoecznego i gospodarczego, w rnych epokach historycznych i ustrojowych. Mog one rwnie by ciekawym rdem do bada nad histori gospodarcz i spoeczn w skali oglnopolskiej jako potwierdzenie charakterystycznych zjawisk zachodzcych w tej czci ziem polskich.

Na obecny zasb archiwum skadaj si akta, ktrych zasadnicz cz, tj. 117 zespow przejto w 1993 roku z Archiwum Pastwowego m. st. Warszawy Oddzia w owiczu . Wtedy to wanie w Kutnie na bazie tego zasobu utworzony zosta Oddzia Archiwum Pastwowego m. st. Warszawy i od tego czasu zbiory nasze zostay znacznie wzbogacone.

Do wiodcej grupy akt nale akta miast i cechw. Wrd nich wyrnia si zesp Akt miasta Kutna z lat 1795 - 1950 i miasta ychlina 1809 - 1947. Zgromadzone archiwalia obrazuj ycie redniej wielkoci miasteczek zachodniej czci Mazowsza zamieszkiwanych w duej czci przez ludno pochodzenia ydowskiego. Akta miasta Kutna, najstarszy obok akt hipoteki kutnowskiej zesp sigajcy roku 1795, zachowuje swoj cigo do 1950 roku - zajmuje tu miejsce kluczowe. Najstarsze akta w zespole odnosz si do panowania pruskiego. Wrd nich zachoway si edykty krlw pruskich, korespondencja burmistrza miasta oraz akta miejscowych urzdw -Servis Amtu i Urzdu Konsumpcyjnego. Znajdziemy tu kwestie dotyczce urzdzenia i rejestracji ydw kutnowskich, zawierania przez nich maestw, wykazy ludnoci nalecej do kahau kutnowskiego i pozwolenia na prowadzenie handlu. Wiele jest tu take informacji o podatkach, rnych obcieniach na rzecz dziedzica miasta, ktre mog suy do ustalenia struktury wykonywanych profesji i zasobnoci rodzin kutnowskich.

Podobny charakter maj akta miejskie z krtkiego okresu Ksistwa Warszawskiego. Otwiera je tekst przysigi mieszkacw Kutna na wierno Fryderykowi Augustowi z 1807 roku. Zasadnicze znaczenie dla poznania charakteru miasta w tym okresie ma niewielki objtociowo dokument "Tabela wszystkich mieszkacw miasta podzielonych na pi klas", w ktrym ukazana zostaa caa struktura narodowociowa, zawodowa i majtkowa tutejszej spoecznoci. Rwnie interesujce s spisy mieszkacw Kutna - Polakw nalecych do Gwardii Narodowej, z uwzgldnieniem danych o pochodzeniu spoecznym oraz tzw. "sposobie na ycie".

Najwiksz grup materiau aktowego w tym zespole stanowi akta obrazujce 100-letnie panowanie carskie na tym terenie. Wrd nich jako wiodce wymieni mona: opis topograficzno-statystyczny miasta z 1820 r., dwie ksigi ludnoci staej z poowy XIX wieku, akta dotyczce przywilejw miejskich, czy tak niebezpiecznych w tamtych czasach "pogorzeli", a take akta w sprawie remontu i przebudowy kocioa parafialnego w. Wawrzyca, opisujce wygld nieistniejcej ju wityni. Swoje odzwierciedlenie znajduj rwnie kwestie funkcjonowania instytucji samorzdowych, takich jak zgromadzenia gminne dla powiatw orowskiego i gostyskiego odbywajcych si w kociele parafialnym w Kutnie. Bogato reprezentowane s take akta dotyczce spraw gospodarczych i finansowych miasta.

Interesujco przedstawia si take okres okupacji niemieckiej 1915 - 1918, z ktrego zachoway si pierwsze protoky wadz miejskich. Ksigi posiedze rady i zarzdu miasta zachoway si take z okresu 1918-1939 i z lat 1945-1950.

Najskromniej ilociowo przedstawiaj si zespoy z okresu zaborw. Wymieni tu mona tylko dwa zespoy Kutnowski Zarzd Powiatowy 1869-1917 i Kutnowska Powiatowa Komisja ds. Wyborw do Dumy Pastwowej 1905-1912.W pierwszym z nich znajdziemy interesujce opisy statystyczne zakadw dziaajcych w powiecie, gwnie odnoszce si do cukrowni, a take obwieszczenia i rozkazy zwizane z wybuchem wojny wiatowej w 1914 roku.

W peniejszym ksztacie przetrway akta administracji oglnej z okresu II Rzeczypospolitej w zespole akta Starostwo Powiatowe w Kutnie 1918-1939. Blisko 1/3 spord 456 jednostek archiwalnych stanowi niezwykle interesujce podania o dowody osobiste i paszporty z zaczonymi do nich fotografiami. Dziki tym dokumentom zachowaa si wyjtkowa kolekcja fotografii - rwnie rodzinnej - znacznej czci dorosych mieszkacw powiatu kutnowskiego . Due znaczenie dla poznania sytuacji spoeczno-politycznej w tym okresie maj sprawozdania sporzdzone przez starost powiatowego do Urzdu Wojewdzkiego w Warszawie, a take rejestry zwizkw i stowarzysze dziaajcych w powiecie, czy akta z wyborw do Sejmu i Senatu. Organizowanie si wadz i ycia w pierwszych latach niepodlegoci oddaj "Wiadomoci Urzdowe dla Powiatu Kutnowskiego i Gostyskiego" z lat 1918-1920.

Okres okupacji hitlerowskiej reprezentuj tylko dwa zespoy Urzdu Komisarza w Strzelcach i Krzyanwku z lat 1940-1944. S to jedyne, tak liczne akta okupacyjnej administracji niemieckiej. Pozwalaj przeledzi czciowo polityk okupanta w stosunku do ludnoci polskiej wyraajcej si gwnie w masowych wysiedleniach.

Bogato reprezentowany jest okres Polski Ludowej. S to zespoy akt zarwno szczebla powiatowego, jak te miejskiego, gminnego i gromadzkiego. Akta Powiatowej Rady Narodowej, Starostwa Powiatowego oraz Wydziau Powiatowego z lat 1945-50 dostarczaj ciekawego materiau badawczego zwizanego z charakterystycznymi zjawiskami tego okresu, takimi jak wprowadzanie nowego ustroju politycznego, odbudowa zniszcze wojennych, sprawy osdzania ludnoci niemieckiej, ruchy migracyjne i inne. Najpeniej funkcjonowanie pastwa socjalistycznego do 1975 roku obrazuj akta Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Kutnie 1950-1975 (najliczniejszy zesp liczcy ponad 3 tys. jednostek), take akta prezydiw miejskich rad narodowych w Kutnie, Kroniewicach i ychlinie z lat 1950 -1973 oraz licznych gromadzkich rad narodowych wprowadzonych po likwidacji gmin w 1954 roku. Stosunkowo nieodleg przeszo obejmujc dziaanie administracji oglnej z lat 1973-1990 obrazuj akta rad narodowych i urzdw miast i gmin z powiatu kutnowskiego oraz akta, nie tak dawno zlikwidowanych na skutek wprowadzenia samorzdu powiatowego, Urzdu Rejonowego w Kutnie z lat 1990-1998. Swoje odzwierciedlenie w aktach posiadaj rwnie wybory do organw ustawodawczych w warunkach pastwa socjalistycznego 1954-72, a take pierwszy sprawdzian "demokracji" w nowych warunkach jakim byo referendum ludowe w 1946 roku.

Znaczc pozycj w zbiorach archiwum zajmuj akta gmin z powiatu kutnowskiego sigajce 1810 roku, czyli pocztkw samorzdw gminnych . Zespoy akt gminnych zachowuj swoj cigo przez wszystkie okresy historyczne a do 1954 roku . Wrd tych zespow wyrnia si zesp akt gminy ychlin z lat 1837-1915, ktry stanowi najpeniejsze odzwierciedlenie dziaania samorzdu wiejskiego pod zaborem rosyjskim. Caoksztat ycia gospodarczego ,spoecznego i sytuacj demograficzn oddaj sprawozdania statystyczne z lat 80-tych i 90-tych XIX wieku. Licznie reprezentowane s te ksigi ludnoci staej poszczeglnych wsi i samej osady ychlin, dokumenty ubezpiecze zabudowa fabrycznych , dworskich i wiejskich pozwalaj dokadnie odtworzy stan i urzdze bdcych na wyposaeniu Cukrowni Dobrzelin, powstaej w 1849 roku . Du warto przedstawiaj take nie spotykane w innych zespoach akt gminnych protokoy zebra wiejskich ju od 1868 roku. Wikszo akt gminnych dotyczy jednak okresu funkcjonowania Gminnych Rad Narodowych 1945-1954. Pokazuj procesy przemian ustrojowych i gospodarczych, stosunkw wasnociowych w pierwszych latach dziaania nowego systemu politycznego.

Kutnowskie archiwum posiada w swoich zasobach take akta administracji specjalnej, ale ju nie tak bogato reprezentowane jak akta administracji oglnej. Ciekawsze z nich to Urzd Poborowy w Kutnie z lat 1873-1914, Kutnowski Powiatowy Urzd do Spraw Powinnoci Wojskowej z lat 1910-1917, Urzd Ziemski w Kutnie z lat 1919-1933 i Powiatowy Urzd Ziemski z 1945 roku.

Liczn i cenn grup akt stanowi akta sdowe obejmujce zarwno akta hipoteczne od 1795 roku i notarialne z lat 1809-1950 notariuszy z Kutna i ychlina, jak rwnie akta sdw z XIX i XX wieku. W aktach hipoteki kutnowskiej, w ktrych znajdziemy oprcz istotnych kwestii ukazujcych stosunki wasnociowe na przestrzeni dwch stuleci, zachoway si niezwykle cenne odciski pieczci miejskiej z przeomu XVIII i XIX wieku przedstawiajce posta patrona miasta w. Wawrzyca. Podobny charakter i znaczenie posiadaj akta notarialne. Maj one due znaczenie dla bada naukowych, ale jednoczenie s niezwykle wane dla regulacji spraw majtkowych i kwestii ustalenia praw wasnociowych. Interesujco przedstawia si rwnie zawarto akt sdowych , szczeglnie Sdu Obwodowego w Kutnie z lat 1940-1944 oraz Sdu Grodzkiego w Kutnie z lat 1945-1950. W aktach sdu grodzkiego oprcz typowych spraw toczcych si przed sdami tej instancji znajduj si sprawy osb zamordowanych w okresie okupacji niemieckiej, dla ktrych nie sporzdzono aktu zgonu, w tym dla osb zmarych w getcie, robotach przymusowych, skazanych za dziaalno konspiracyjn, a take zamordowanych na Wschodzie. Za akta Sdu Obwodowego w Kutnie s najwikszym zespoem akt okupacyjnych ukazujcych represyjny i wyjtkowy charakter sdownictwa niemieckiego na terenach przyczonych do III Rzeszy.

Znaczc grup akt stanowi zespoy akta przedsibiorstw i instytucji finansowych. Na szczegln uwag zasuguj akta najstarszych na tym terenie przedsibiorstw wyznaczajcych rozwj gospodarczy regionu kutnowskiego, przede wszystkim akta Cukrowi w Dobrzelinie z lat 1883-1950 i Ostrowach 1892-1950, Pastwowej Stacji Dowiadczalno -Rolniczej z lat 1910-1950 oraz Fabryki Maszyn Rolniczych "Kraj" z lat 1910-1992. Inne akta z tej grupy obejmujce okres ju powojenny to - spord najwaniejszych - zespoy akt Pastwowych Zakadw Farmaceutycznych "Polfa" w Kutnie z lat 1946-1994 , Zakadw Metalurgicznych w Kutnie z lat 1972-1994 , Zakadw Zboowo - Mynarskich z lat 1946 - 1996, Kutnowskiej Hodowli Buraka Cukrowego z lat 1945-1977 oraz kilka zespow akt spdzielczych z lat 1933-1956. Instytucje finansowe reprezentuj akta bankw takich jak Bank Rolny w Kutnie i czycy z lat 1945-1955, Bank Gospodarki ywnociowej w Kutnie z lat 1976-1983, Narodowego Banku Polskiego z lat 1963-1972, Powszechnego Banku Gospodarczego z lat 1989-1998, Powszechna Kasa Oszczdnoci z lat 1953-1971 oraz gminne i komunalne kasy oszczdnociowe z lat 1899-1946.

W naszych zbiorach znajduj si take akta szk z terenu powiatu kutnowskiego zarwno szczebla elementarnego, szk powszechnych, rednich, oglnoksztaccych oraz uniwersytetw ludowych. Obejmuj one okres od 1872 do 1973 roku.

Akta organizacji i zrzesze reprezentuj niewielkie zespoy Towarzystwa Popierania i Budowy Szk Publicznych w powiecie kutnowskim z lat 1935-1937 oraz akta powiatowego i miejskich komitetw Frontu Jednoci Narodu z lat 1958-1973.

W niewielkim niestety zakresie w tutejszym archiwum wystpuj akta metrykalne i stanu cywilnego, ktrych z tego terenu naley poszukiwa w Archiwum Pastwowym w odzi, plac Wolnoci 1, 90-950 d, tel. (042)632.62.01, e-mail: mbj@infocentrum.com Wrd materiaw archiwalnych nieaktowych do cenniejszych naszych zbiorw naley zbir plakatw i drukw ulotnych z lat 1909 1942 , zbir materiaw regionalnych (gwnie fotografie) z lat 1940-1956 oraz zbir kartograficzny planw i map z powiatw kutnowskiego, czyckiego i gostyniskiego z lat 1882-1950.

Zainteresowanych szczegowym wykazem zespow znajdujcych si w zasobie AP Pock Oddzia Kutno odsyamy do oglnopolskiej internetowej bazy danych Sezam.

http://baza.archiwa.gov.pl/sezam/index.php

Archiwum Rodzinne

BIULETYN INF. PUB.

ePUAP

GALERIA

  

zobacz wicej...

Wifi

W archiwum dostpna jest sie Wi-Fi

KONTAKT

Archiwum Pastwowe
w Pocku
ul. Kazimierza
Wielkiego 9b
09-400 Pock
tel.: 24-266-29-10
fax: 24-266-29-11
adres e-mail:
sekretariat@plock.ap.gov.pl

STATYSTYKI

Osb on-line: 1

Copyright by ©AP Pock 2006 - 2017